Hantavirüs Tehlikesi: Türkiye'de Var mı? Belirtiler ve Aşı Hakkında Bilmeniz Gerekenler!

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Hantavirüs vakalarının artışıyla ilgili olarak gündemde bulunuyor. Atlas Okyanusu üzerinde seyreden bir yolcu gemisinde tespit edilen vakalar sonrası sağlık ekipleri derhal harekete geçti ve virüsün kaynağına dair araştırmalar devam ediyor. Hantavirüs, özellikle kemirgenlerden bulaşıyor olması nedeniyle, "Belirtileri neler?", "Hayati tehlikesi var mı?", "İnsandan insana geçiş yapıyor mu?" gibi sorular gündeme geldi. Peki, Hantavirüs nasıl bulaşır? Tedavi ve aşı durumu nedir? Hantavirüs ile ilgili bilgilere dair merak edilenler…

İLK VAKALAR GEMİDE TESPİT EDİLDİ

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin'den Cabo Verde’ye yola çıkan bir yolcu gemisinde patlak veren Hantavirüs vakalarının ardından, bu virüsü dünya genelindeki halk sağlığı için "düşük riskli" olarak değerlendirdiklerini ve virüsün genetik analiz çalışmalarının devam ettiğini bildirdi.

ÜÇ TÜRK YOLCU TAHLİYE EDİLDİ

Türk Sağlık Bakanlığı, gemide bulunan üç Türk vatandaşının 10 Mayıs'da Türkiye'ye getirilerek karantinaya alınacağını açıkladı. Bu kişilerin "herhangi bir semptom veya hastalık belirtisi" göstermedikleri bildirildi.

MODERNA AŞI ÜZERİNDE ÇALIŞMA YÜRÜTÜYOR

Moderna, hantavirüs enfeksiyonlarına karşı aşı geliştirme çalışmaları yaptığını açıkladı. Boston Globe'da yer alan habere göre, Moderna, ABD Ordu Bulaşıcı Hastalıklar Tıbbi Araştırma Enstitüsü ile işbirliği yaparak hantavirüslerle ilgili erken aşama aşı araştırmaları yürütüyor. Ayrıca, Korea University College of Medicine bünyesindeki "Vaccine Innovation Center" ile potansiyel bir bağışıklama yöntemi üzerinde çalışma gerçekleştirmekte.

SAĞLIK BAKANLIĞI HANTAVİRÜS HAKKINDA BİLGİ VERDİ

Sağlık Bakanlığı, ülkemizde henüz tespit edilmiş bir pozitif vakaya rastlanmadığını açıkladı. Kamuoyunun yalnızca resmi açıklamalara dikkat etmesi ve doğrusu kanıtlanmamış bilgilere karşı ihtiyatlı olmasının önemine vurgu yapıldı. Bakanlık, halk sağlığını tehdit eden bulaşıcı hastalıklarla mücadele için tedbirlerini sürdürdüğünü belirtti.

DSÖ'DEN SON DURUM AÇIKLAMASI

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Arjantin'den hareket eden gemide bildirilen sekiz vakadan beşinin hantavirüs olduğunu, üç vakada ise şüphe bulunduğunu ifade etti.

HANTAVİRÜS NEDİR?

Bunyaviridae familyasından bir RNA virüsü olan Hantavirüs, adını ilk defa izole edildiği Kore'nin Hantaan nehrinden almıştır. Hantavirüs, özellikle Asya ve Avrupa’da Kanamalı Ateşle seyreden Renal Sendrom (HFRS) ve Amerika’da Hantavirus Pulmoner Sendromu (HPS) gibi hastalıklara yol açmaktadır.

HANTAVİRÜS NASIL BULAŞMAKTADIR?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, insanların genellikle enfeksiyonu fare, sıçan gibi kemirgenlerden, özellikle bu hayvanların idrar, dışkı veya tükürükleriyle temas yolu ile kapmaktadır. Kemirgenler, hantavirüs taşıyıcısıdır ve bu nedenle kırsal ve kentsel alanlarda önemli bir tehlike arz etmektedirler.

Kemiriciler, genellikle aşırı belirti göstermeden enfekte bir duruma sahip olurlar. Viremi sonucunda virüs, hayvanın dalak, böbrek ve en çok da akciğerlerinde yoğunlaşır. Bununla birlikte, virüsü taşıyan asemptomatik kemirgenlerin atıkları çevre ve hava yoluyla etkileyebilir.

Enfekteli kemirgenlerin atıklarının solunması, virüsün insanlara geçme yollarından biri olarak düşünülmektedir. Ancak, kemirgenlerin ısırması yoluyla virüs geçişi oldukça nadirdir. Hantavirüs, insanlardan insanlara geçmemektedir. Kirlenmiş gıdalar yoluyla enfeksiyonun oluşma oranı ise virüsün mide asidine dayanaksız oluşu nedeniyle belirsizdir.

Araştırmalar, virüsün kan bağışı ile de bulaşmadığını ortaya koymuştur. Hantavirüs, evcil hayvanlar veya çiftlik hayvanları tarafından taşınmaz; ancak bu hayvanlar kemirgenlerle temas halinde olmaları durumunda virüsü taşıyabilirler.

HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hantavirüs enfeksiyonları, damar duvarlarının hasar görmesi sebebiyle ortaya çıkan viral hastalıklardandır. Damar geçirgenliğinin artması ve trombosit düşüklüğüyle birlikte hemorajik (kanamalı) belirtiler gösterebilir. Bu durum, hipertansiyona, akciğer ödemine, böbrek yetmezliğine ve şoka kadar uzanan ciddi sonuçlar doğurabilir.

Erken belirtiler: Yorgunluk, ateş, kas ağrıları (kalça, sırt, omuz v.b.) gibi semptomları içermektedir. Aynı zamanda baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, bulantı ve ishal gibi genel rahatsızlık halleri de ortaya çıkabilir.

Geç belirtiler: Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra, Hantavirüs Pulmoner Sendromu belirtileri kendini gösterir. Akciğer ödemi, öksürük ve nefes darlığı gibi geç bulgular gözlemlenir. HFRS sendromu geliştiğinde ise: idrar miktasında azalma (oliguri) ve böbrek yetmezliği görülür. Nadiren, kulak ve boğaz ağrısı gibi belirtiler de ortaya çıkabilir.

HANTAVİRÜS TEDAVİSİ MEVCUT MU?

Hantavirüs enfeksiyonlarına karşı hâlâ gelişmiş bir aşı veya kesin tedavi metodu bulunmamaktadır. Bu nedenle tıbbi müdahale, esasen hastaların hayati fonksiyonlarının korunmasına yönelik destek tedavisine odaklanır. Uygulanan tedavi yöntemleri hastalığın seyrine bağlı olarak şu şekilde ilerlemektedir:

Akciğer Tutulumunda (HPS): Erken intibasyon ve oksijen tedavisi kritik önem taşımaktadır. Hastalar, yoğun bakım ünitesinde izlenerek gerekirse solunum cihazına bağlanır. Kan basıncını stabil tutmak amacıyla sıvı takviyesi uygulanır.

Böbrek Tutulumunda (HFRS): Böbrek yetmezliği durumunda diyaliz, yaşam kurtarıcı bir yöntem olabilir.

İlaç Çalışmaları: Kesin sonuçları ispatlanmamış olmakla birlikte, bazı araştırmalar antiviral ilaçların maymunlarda hastalığın ciddi riskini azaltabileceğini göstermiştir.

RUHİ ÇENET O GEMİDE BULUNDU

Ruhi Çenet, Hantavirüs nedeniyle hayatını kaybeden kişilerin olduğu gemide uzun bir süre seyahat ettiklerini belirterek, "Bir aylık okyanus yolculuğumuzda çok olumsuz olaylar yaşandı!" değerlendirmesini yaptı. Ünlü Youtuber, "Gemi yolculuğumuz sırasında bir yolcu hayatını kaybetti; bunu okyanus koşullarına atfetmiştim. Ancak, durum düşündüğümden çok daha talihsiz çıkmış" ifadelerini kullandı.

Gemiden 24. günde ayrıldığını ve son varış noktasına 11 gün daha gittiğini söyleyen Çenet, gemideki ilk ölen kişinin ardından eşinin de yaşamını yitirdiğini dile getirdi. "Daha sonra bir diğer yolcu da vefat edince, hastalık Hantavirüs olarak tespit edildi" ifadelerini kullanan ünlü isim, geminin tek tıbbi asistanının da bu hastalıkla mücadele içinde olduğunu belirtti.

"DÜĞÜNE KATILDI" TEPKİLERİ

Ölüm ve karantina sürecinin olduğu gemiden dönen Ruhi Çenet'in, İstanbul'da bir düğüne katıldığı'nın iddia edilmesi üzerine tepkiler toplandı. Çenet'in düğün sırasında çekildiği bir fotoğraf, Çatalca İlçesi Fatih Mahallesi muhtarı Nazan Kurtan tarafından paylaşıldı ve sosyal medyada gündem oldu.

RUHİ ÇENET'İN SAĞLIK DURUMU NASIL?

Yaşanan tepkilerin ardından Ruhi Çenet, sosyal medya hesabından bir açıklama yaptı. "Daha önce çekilmiş olan bir fotoğrafım, 2 Mayıs'tan sonra çekilmiş gibi gösteriliyor. Düğüne katıldığım zaman, DSÖ henüz hantavirüs salgınını duyurmadı. Bilginin yayımlanmasından sonra, her ihtimale karşı karantinada kalıyorum. Şu an herhangi bir semptom göstermiyorum" şeklinde açıklama yaptı.