Hantavirüs Nedir? Bulaşma Yolları ve Belirtilerine Dikkat!

Hantavirüs vakalarının dünya genelinde yarattığı endişe, Atlas Okyanusu'nda bulunan MV Hondius gemisinden gelen bir gelişmeyle yeniden gündeme taşındı. Madrid'e tahliye edilen yolculardan birinin hantavirüs PCR testinin pozitif çıkması, sağlık otoritelerini harekete geçirdi. Kemirgenlerden bulaştığı bilinen virüsle ilgili yapılan genom dizileme çalışmaları devam ederken, vatandaşlar “Hantavirüs nedir, nasıl bulaşır, belirtileri nelerdir, tedavisi ve aşısı var mı?” gibi sorulara cevap aramaya başladı. Hantavirüs hakkında önemli bilgiler şu şekilde…

İLK VAKALAR GEMİDE BELİRLENDİ

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin'den Cabo Verde'ye giden yolcu gemisinde patlak veren hantavirüs vakalarını, küresel anlamda "düşük riskli" olarak değerlendiriyor. Ancak DSÖ, virüs üzerindeki genom dizileme çalışmalarını sürekli olarak takip ettiğini de bildirdi.

İSPANYOL YOLCULAR ARASINDA HANTAVİRÜS TESPİT EDİLDİ

MV Hondius gemisinden tahliye edilen 14 İspanyol yolcudan birinin PCR testinin hantavirüs için pozitif sonuç verdiği bildirildi.

ÜÇ TÜRK YOLCU TAHLİYE EDİLDİ

Türk Sağlık Bakanlığı, gemide bulunan üç vatandaşın 10 Mayıs tarihinde Türkiye'ye getirileceğini duyurdu. Bu yolcuların "herhangi bir semptom ve hastalık belirtisi" göstermediklerinin altı çizilerek, karantinaya alınacakları bildirildi.

MODERNA AŞI ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

Moderna, hantavirüslere karşı etkili olabilecek aşılar üzerinde çalışmalar yaptığını duyurdu. Amerikan Boston Globe'da yer alan habere göre, Moderna, ABD Ordusu Bulaşıcı Hastalıklar Tıbbi Araştırma Enstitüsü ile birlikte hantavirüslere yönelik erken aşama aşı araştırmaları gerçekleştirmekte. Ayrıca, Korea University College of Medicine bünyesindeki "Vaccine Innovation Center" ile olası bir aşılama yöntemi üzerinde işbirliği yapıldığı bilgisi verildi.

SAĞLIK BAKANLIĞI'NDAN AÇIKLAMA

Sağlık Bakanlığı, "Ülkemizde henüz pozitif vaka kaydedilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmi açıklamalara itibar etmeleri, kamuoyunda yayılan doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları büyük önem taşımaktadır. Bakanlığımız; halk sağlığını tehdit edebilecek her türlü bulaşıcı hastalığa karşı tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını ilgili tüm birimleriyle birlikte sürekli olarak devam ettirmektedir." şeklinde bir açıklama yaptı.

DSÖ'YE GÖRE HANTAVİRÜS VAKA DURUMU

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Arjantin kaynağlı gemide bildirilen 8 vakadan 5'inin hantavirüs olduğunun doğrulandığını, diğer 3 vakada ise şüphe bulunduğunu açıkladı.

HANTAVİRÜS HAKKINDA BİLGİLER

Bunyaviridae ailesine mensup bir RNA virüsü olan Hantavirüs, adını ilk izole edildiği Güney Kore’deki Hantaan nehrinden alır. Bu virüs, Kanamalı Ateşle seyreden Renal Sendrom (HFRS) hastalığına yol açmakta olup, daha çok Asya ve Avrupa'da görülmektedir. Hantavirus pulmoner sendrom (HPS) şeklinde bilinen tip ise Amerika kıtasında daha yaygın olarak ortaya çıkmaktadır.

HANTAVİRÜSÜN BULAŞMA YOLU NEDİR?

CDC (ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri) verilerine göre, insanlar genelde enfeksiyonu fare ve sıçan gibi kemirgenlerle; özellikle de bunların idrar, dışkı ve tükürükleri ile temas ederek kapmaktadırlar. Kemirgenler hantavirüsün taşıyıcısıdır ve özellikle kırsal ve şehir alanlarında insanlar için ciddi tehdit oluştururlar. Bu virüs dünya genelinde yaygın bir şekilde bulunmaktadır.

Kemiricilerde kronik, asemptomatik bir enfeksiyon görülmektedir. Viral yük yüksek oranda hayvanın dalak, böbrek ve daha fazlası akciğerlere yerleşmektedir. Virüsü taşıyan fakat belirtileri olmayan kemirgenlerin dışkıları, idrarları ve diğer salgıları çevreyi kontamine edebilir.

İnsana bulaş, genellikle enfekte kemirgenlerin virüsü taşıyan çıktılarının solunması yoluyla gerçekleşmektedir. Ayrıca, kemirgenlerin ısırmasıyla da virüs geçişi mümkündür ama bu oldukça nadirdir. Hantavirüs, temas yoluyla insandan insana bulaşmamaktadır. Kemirgenlerin dışkılarıyla kirli gıdaların enfekte olup olmadığı ise virüsün mide asidine dirençsiz oluşu nedeniyle tam olarak net değildir.

Araştırmalar, virüsün kan transfüzyonuyla geçmediğini göstermektedir. Hantavirüs, inek, tavuk gibi çiftlik hayvanları veya evcil hayvanlardan bulaşmamakta, ancak bu hayvanlar kemirgenlerle temas halinde iseler, onların izlerini taşıyarak dolaylı olarak bulaşma riski oluşturabilirler.

HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hantavirüs enfeksiyonları, damarın zayıflamasına neden olan viral hastalıklardır. Damar geçirgenliğinde artış ve trombositopeni nedeniyle kanamalı ve hemorajik belirtilerle seyredebilir. Durum, hipertansiyon, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği ve şok gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.

Erken belirtiler: Yorgunluk, ateş, kas ağrıları, sırt ve kalça bölgesinde rahatsızlık. Ayrıca baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, bulantı gibi diğer nonspesifik semptomlar da söz konusu olabilir.

Geç belirtiler: Hastalığın başlangıcından itibaren 4-10 gün sonra Hantavirüs Pulmoner Sendromu meydana gelir. Akciğer ödemine bağlı öksürük ve nefes darlığı gibi geç belirtiler ortaya çıkar. HFRS sendromu geliştiyse, oliguri (idrar miktarında azalma) ve böbrek yetmezliği görülebilir. Nadiren kulak ve boğaz ağrısı gibi diğer belirtiler de görülebilir.

HANTAVİRÜS TEDAVİSİ BULUNUYOR MU?

Hantavirüs enfeksiyonları için şu anda özgü bir aşı veya virüsü doğrudan etkileyen kesin bir tedavi yöntemi mevcut değildir. Bu nedenle, tıbbi müdahale esasen hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik "destek tedavisi" üzerine kuruludur. Hastalığın seyrine göre uygulanan yöntemler şunlardır:

Akciğer Tutulumu (HPS): Erken müdahale hayati önem taşır. Hastalar, yoğun bakımda oksijen desteği alabilir ve gerektiğinde solunum cihazına bağlanabilir. Kan basıncının denge tutulması için sıvı takviyesi yapılır.

Böbrek Tutulumu (HFRS): Böbrek yetmezliği gelişen hastalarda diyaliz, yaşam kurtarıcı bir çözüm olabilmektedir.

İlaç Çalışmaları: Henüz kesinliği ispatlanmamış olsa da, bazı araştırmalar antiviral ilaçların hastalığın hayati tehlikesini azaltabileceğine dair umut verici bulgular sunmaktadır.

RUHİ ÇENET O GEMİDE BULUNDU

Ruhi Çenet, hantavirüs nedeniyle hayatını kaybeden insanların bulunduğu gemide günler geçirdiğini, "Bir aylık okyanus yolculuğumda çok şey yaşandı!" sözleriyle aktardı. Ünlü hızla yayılan hastalıkla ilgili çektiği videoda, "Yaklaşık bir ay süren bu yolculuğumuzda, içimizden bir yolcunun hayatını kaybettiğinde durumun okyanus koşullarından kaynaklandığını düşündüm. Ancak olay sandığımızdan çok daha kötüymüş." ifadelerini kullandı.

Gemiden 24. günde indiğini belirten Çenet, geminin nihai varış noktasına doğru 11 gün daha yol aldığını aktardı. Tahliye sonrası vefat eden bir yolcunun eşi de hayatını kaybettiğini açıklayan ünlü, "İlk ölen kişi sonrasında üçüncü bireyin de hayatını kaybettiği bilgisi mevcut. Hantavirüs hastalığı, tedavi edilemeyen bu hastalıktan kaynaklı olduğu belirlenmiştir." dedi. Gemideki tek doktorun da bu hastalıktan muzdarip olduğu belirtildi.

"DÜĞÜNE KATILDI" TEPKİLERİ

Vefat ve karantinanın yaşandığı gemiden gelen Ruhi Çenet'in, İstanbul'da bir düğüne katıldığına dair iddialar ortaya çıktı. Çenet'in düğüne katıldığına dair fotoğraf, İstanbul'un Çatalca İlçesi'nde bulunan Fatih Mahalle muhtarı Nazan Kurtan'ın paylaşımıyla gündeme geldi. Bu paylaşılan görüntü, sosyal medyada büyük yankı uyandırarak Çenet'e yoğun tepkilere neden oldu.

RUHİ ÇENET'İN SAĞLIK DURUMU NASIL?

Gelen eleştirilerin ardından Ruhi Çenet, sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak, "Önceden çektiğim bir fotoğraf, 2 Mayıs sonrasında çekilmiş gibi gösteriliyor. Düğüne katıldığım dönemde hantavirüs salgını Dünya Sağlık Örgütü tarafından henüz açıklanmamıştı. Bilgi verildiği andan itibaren, her türlü ihtimale karşı karantinada bulunuyorum. Hala herhangi bir belirti göstermiyorum." şeklinde bilgi verdi.