Hantavirüs Alarmı! Türkiye'de Görülen Belirtiler ve Bulaşma Yöntemleri

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından dikkat çekilen Hantavirüs vakaları, kamuoyunda kaygılara neden oldu. Atlas Okyanusu'nda seyir halindeki bir gemide görülen vakalar sonrasında sağlık otoriteleri hızlı bir şekilde harekete geçti ve virüsün kökenine dair araştırmalar devam ediyor. Hantavirüsün özellikle kemirgenlerden bulaştığı ifade edilirken, "Belirtileri nelerdir?", "Ölüm riski taşır mı?" ve "İnsandan insana geçişi var mı?" gibi sorular gündemde öne çıktı. Peki, Hantavirüs nasıl bulaşır, bunun bir tedavisi veya aşısı var mı? İşte, Hantavirüs hakkında dikkat edilmesi gereken bilgilerin derlemesi…

İLK VAKALAR DENİZ YOLU İLE BELLİ OLDU

DSÖ, Arjantin'den yola çıkan ve Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giden bir yolcu gemisinde yaşanan hantavirüs vakaları sonrası durumu değerlendirdi. Örgüt, bu virüsü dünya genelindeki nüfus için "düşük risk" olarak nitelendirse de, ilgili virüsün genom dizileme çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.

ÜÇ TÜRK YOLCU TAHLİYE EDİLDİ

Türkiye Sağlık Bakanlığı, gemideki üç Türk vatandaşının 10 Mayıs günü Türkiye'ye getirileceğini duyurdu. Bu kişilerin "herhangi bir belirti veya hastalık bulgusu" göstermediği, fakat karantinaya alınacakları belirtildi.

MODERNA AŞI ÜZERİNDE ÇALIŞIYOR

Moderna, hantavirüslere karşı etkili aşılar geliştirmek için çalışmalara başladığını duyurdu. Amerikan Boston Globe'da yer alan habere göre, Moderna, ABD Ordu Bulaşıcı Hastalıklar Tıbbi Araştırma Enstitüsü ile iş birliği içinde, hantavirüslere yönelik erken aşamadaki aşı çalışmaları gerçekleştirmektedir. Ayrıca, Korea University College of Medicine’de bulunan "Vaccine Innovation Center" ile birlikte potansiyel bir bağışıklık yöntemi üzerinde çalışmalar yapılıyor.

SAĞLIK BAKANLIĞI HANTAVİRÜS İLE İLGİLİ DUYURUDA BULUNDU

Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada,

"Ülkemizde şu an için Hantavirüs ile ilişkili pozitif bir vaka saptanmamıştır. Vatandaşlarımızın resmi makamlar tarafından yapılan bilgilere dikkat etmeleri ve sahte bilgilere karşı temkinli olmaları önemlidir. Bakanlığımız, halk sağlığını tehdit edebilecek her türlü bulaşıcı hastalığa karşı, tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını ilgili tüm birimleriyle süratle devam ettirmektedir," denildi.

DSÖ'DEN YENİ BİLDİRİM GELDİ

DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Arjantin'den hareket eden gemide tespit edilen 8 vakadan 5'inin hantavirüs olduğunu ve diğer 3'ü için ise şüphe bulunduğunu açıkladı.

HANTAVİRÜS NEDİR?

Hantavirüs, Bunyaviridae ailesine ait bir RNA virüsüdür ve ilk izole edildiği Hindistan'daki Hantaan Nehri'nden ismini almıştır. Bu virüs, Kanamalı Ateşle seyreden Renal Sendrom (HFRS) hastalığına neden olur ve bu hastalık daha çok Asya ve Avrupa'da görülürken, Hantavirüs Pulmoner Sendrom (HPS) tipine yol açan türler Amerika kıtasında yaygındır.

HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, Hantavirüs insanlara en çok fare ve sıçan gibi kemirgenlerden, bu hayvanların idrarı, dışkısı ve tükürükleriyle temas yoluyla geçmektedir. Kemirgenler, hantavirüs için taşıyıcı olmakta ve özellikle kırsal ve kentsel alanlarda insan sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. Dünya genelinde de oldukça yaygın bir virüstür.

Bulaşma mekanizması, genellikle enfekte kemirgenlerin sıvıların solunmasıyla gerçekleşir. Kemirgenlerin ısırmasıyla virüs geçişinin nadiren olduğu düşünülüyor. Hantavirüs, temas yoluyla insandan insana geçiş göstermez. Virüsün mide asidine karşı direnci nedeniyle, kemirgenlerin dışkılarıyla kirlenmiş yiyeceklerden bulaşma şüphesi taşıdığı ifade ediliyor.

Araştırmalar, hantavirüsün kan transfüzyonları ile de geçiş yapmadığını göstermektedir. İnek, tavuk gibi çiftlik hayvanları veya kedi, köpek gibi evcil hayvanlar hantavirüs taşımadıkları bilinmektedir, ancak bu hayvanlar kemirgenlerle temasta olduğunda virüsün taşınmasına yardımcı olabilirler.

HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hantavirüs enfeksiyonları, damar çeperlerinin hasarı ile belirgin olan viral hastalıklardır. Damar geçirgenliğinin artması ve trombositopeni nedeniyle kanamalı belirtiler ortaya çıkabilir. Bu durum, hipertansiyona, akciğer ödemine, böbrek yetmezliğine ve şok gibi ciddi sonuçlara yol açabilir.

Erken belirtiler: Genel olarak yorgunluk, ateş ve kalça, sırt gibi büyük kas gruplarında ağrı hissi oluşur. Baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, mide bulantısı gibi genel semptomlar da görülebilir.

Geç belirtiler: Hastalığın ilk belirtilerinin ardından 4-10 gün içinde, Hantavirüs Pulmoner Sendrom tablosu gelişmeye başlar. Akciğer ödemi, öksürük ve nefes darlığı gibi bulgular gözlemlenir. Eğer HFRS gelişirse, oligouri (idrar miktarında azalma) ve böbrek yetmezliği ortaya çıkabilir. Nadir durumlarda kulak veya boğaz ağrısı gibi belirtiler de görülebilir.

HANTAVİRÜS TEDAVİSİ MEVCUT MU?

Hantavirüs enfeksiyonunun günümüzde henüz özel bir aşısı veya virüse doğrudan etki eden bir tedavi yöntemi yoktur. Bu nedenle tıbbi uygulamalar genellikle hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik "destek tedavisi" ile sınırlıdır. Aşağıdaki yöntemler, hastalığın seyri ile ilişkilidir:

Akciğer tutulumunda (HPS): Erken müdahale hayati önem taşır. Hastalar, yoğun bakımda oksijen desteği alabilir veya gerektiğinde solunum cihazına bağlanabilir. Kan basıncını dengelemek için sıvı takviyesi yapılır.

Böbrek tutulumunda (HFRS): Böbrek yetmezliği yaşayan hastalarda diyaliz uygulaması hayat kurtarıcı olabilmektedir.

İlaç çalışmaları: Kesin olarak kanıtlanmadığı halde bazı araştırmalar, antiviral ilaçların hastalığın hayati riskini azaltabileceğine dair bulgular sunmaktadır.

RUHİ ÇENET GEMİDE BULUNMUŞTU

Ruhi Çenet, Hantavirüs nedeniyle birkaç kişinin yaşamını yitirdiği gemide günlerce seyahat ettiğini belirtti. "Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü olaylar yaşandı!" açıklamasında bulundu. Ünlü YouTuber, "Gemideki yolculuğumuz süresince aramızdan birinin hayatını kaybetmesi, bunun okyanus koşullarından kaynaklandığını düşündürmüştü. Ancak durumun düşündüğümüzden çok daha kötü olduğunu öğrendik," ifadelerini kullandı.

Gemiden 24. günde indiğini dile getiren Çenet, geminin 11 gün daha seyahat ettiğini bildirdi. Vefat eden kişinin eşinin de hayatını kaybettiğini belirten Çenet, "İlk ölen yolcunun sebebinin Hantavirüs olduğu belirtiliyor," dedi.

"DÜĞÜNE KATILDI" İDDİASI

Ölüm ve karantinanın gölgesinde olan gemiden dönen Ruhi Çenet'in, 6 gün önce İstanbul’da bir düğüne katıldığı öne sürüldü. Çenet'in düğüne katıldığını gösteren fotoğraf, Çatalca İlçesi Fatih Mahallesi muhtarı Nazan Kurtan tarafından sosyal medyada paylaşıldı. Fotoğrafın yayılmasıyla birlikte, Çenet'e büyük tepkiler yöneltildi.

RUHİ ÇENET'İN SAĞLIK DURUMU NASIL?

Çenet, kendisine yöneltilen eleştirilerin ardından sosyal medya üzerinden bir açıklama yaptı. Ünlü isim, "Daha önce çekilmiş bir fotoğrafım, 2 Mayıs'tan sonra çekilmiş gibi gösterildi. Düğüne gittiğim tarihte, hantavirüs salgını hâlâ DSÖ tarafından açıklanmamıştı. Bilgiler paylaşıldıktan sonra her ihtimale karşı karantinadayım. Şu anda herhangi bir belirti göstermiyorum," şeklinde ifadelere yer verdi.